Σε κάθε μικρή ή μεγάλη στιγμή της καθημερινότητάς μας, πάντοτε φωλιάζει μία πιο χιουμοριστική πλευρά που αξίζει να σατιριστεί και να μας χαρίσει άπλετο γέλιο. Τις πλευρές αυτές επιχειρεί να αναδείξει και ο Γιώργος Χατζηπαύλου μέσα από την παράσταση «Τάιμινγκ», η οποία έρχεται για μία μόνο βραδιά στη Θεσσαλονίκη στις 22 Φεβρουαρίου, στο Κινηματοθέατρο Κολοσσαίον. Όλα όσα ζούμε, όσα βλέπουμε και όσα σκεφτόμαστε μπαίνουν στο μικροσκόπιο του αγαπημένου stand up κωμικού, στην προσπάθειά του να αποκαλύψει πώς μπορεί ο καθένας να εντοπίσει τη σημαντικότερη μέρα της ζωής του αλλά κυρίως να συγχρονιστεί μαζί της.
Το «Τάιμινγκ» αποτελεί την 4η solo παράστασή σας στον χώρο του stand up comedy. Τι διαφορετικό θεωρείτε ότι έχει σε σύγκριση με προηγούμενες εμφανίσεις σας;
Πάντοτε ευελπιστώ ότι υπάρχει ένας βαθμός εξέλιξης τόσο ως προς το κείμενο και τα θέματα, όσο και ως προς τον τρόπο με τον οποίο τα προσεγγίζω. Σε ένα πρώτο επίπεδο, στοχεύω στο να προκαλέσω το γέλιο του κοινού, ενώ σε δεύτερη φάση με ενδιαφέρει ενδεχομένως και να υπάρχει ένα επίπεδο σκέψης, όπου κι αν χρειάζεται φυσικά. Σε σύγκριση με τις τρεις προηγούμενες solo παραστάσεις μου, θα έλεγα ότι υπάρχει μία δομική διαφορά: έως τώρα συγκέντρωνα τα κείμενα, έβλεπα τι υλικό υπήρχε στη διάθεσή μου, έκανα δοκιμές, επέλεγα αυτά που θα έμπαιναν και στη συνέχεια έψαχνα να βρω μία κεντρική ιδέα που θα προέκυπτε μέσα από τα κείμενα αυτά. Στην περίπτωση του «Τάιμινγκ» έγινε ακριβώς το ανάποδο, δηλαδή είχα ήδη την κεντρική ιδέα και φρόντισα να προσαρμόσω την επιλογή των κειμένων επάνω στην αφηγηματική γραμμή της. Βέβαια, στο stand up comedy, η ιδέα αυτή παραμένει αδιόρατη σε γενικές γραμμές, αφού ο κάθε κωμικός την θέτει σε κάποιο σημείο, και έπειτα επανέρχεται σε αυτή ανά τακτά διαστήματα κατά τη διάρκεια της παράστασης.
Από πού παίρνετε ιδέες για τα κείμενά σας;
Μία πρώτη κατηγορία είναι η επικαιρότητα της προσωπικής μου ζωής, στην οποία περιλαμβάνονται τα βιώματά μου, το περιβάλλον μου, το τι έχει αλλάξει στον κόσμο και το πώς βλέπω αυτές τις εξελίξεις. Στη δεύτερη κατηγορία θα έλεγα ότι ανήκουν οι εμπειρίες που έχω καθημερινά, αλλά και κάποια θέματα που προκύπτουν από observational comedy, δηλαδή πράγματα που υπάρχουν γύρω μας και δεν προλαβαίνουμε να τα δούμε ενδελεχώς λόγω της ταχύτητας με την οποία ζούμε. Αυτά προσπαθώ να τα εντοπίσω και να βρω το αστείο στοιχείο που υπάρχει μέσα τους. Εκτός από τα παραπάνω, παίρνω ιδέες και από διάφορα θέματα που βρίσκω ενδιαφέροντα και που θεωρώ ότι έχουν τη δυνατότητα να μετατραπούν σε αστεία.
Τι ρόλο παίζει το τάιμινγκ στη δική σας καθημερινότητα;
Η αλήθεια είναι ότι ο τίτλος της παράστασης δεν αναφέρεται στην μοιρολατρική έννοια της λέξης «τάιμινγκ», ούτε στην έννοια της σύμπτωσης που πολλές φορές της δίνουμε στην καθημερινότητά μας. Στην παράστασή μου, το τάιμινγκ το ερμηνεύω περισσότερο μέσα από την έννοια του συγχρονισμού, δηλαδή του τρόπου με τον οποίο μπορεί κανείς να συγχρονιστεί με σημαντικές στιγμές του παρελθόντος που τον έχουν καθορίσει, έτσι ώστε να τις κρατήσει ως παρούσες στη συνείδησή του. Με άλλα λόγια, τα σημαντικά γεγονότα της ζωής δεν είναι πράγματα τα οποία έγιναν και τελείωσαν, είτε ευχάριστα είτε δυσάρεστα, αλλά εφόσον μας επηρέασαν, είναι διαρκώς παρόντα στη ζωή μας και για το λόγο αυτό πρέπει να συγχρονιστούμε μαζί τους. Ουσιαστικά σε αυτή την παράσταση, μαζί με όλα τα υπόλοιπα θέματα, συμπεριλαμβάνω και γεγονότα του δικού μου παρελθόντος, σοβαρά ή μη, και αναφέρομαι σε αυτά με έναν πολύ κωμικό τρόπο, ακριβώς επειδή έχω την ευχέρεια να τα βλέπω ως τέτοια μετά από τόσα χρόνια. Μπορεί τώρα να έχουν τελειώσει, ωστόσο εξακολουθώ να τα κουβαλώ μαζί μου.
Πότε συνειδητοποιήσατε ότι θέλετε να ασχοληθείτε επαγγελματικά με το stand up;
Περίπου στα 28 μου, έπειτα από 3 χρόνια ερασιτεχνικής ενασχόλησης με το αντικείμενο. Τότε είχα αρχίσει να μπαίνω λιγάκι πιο βαθιά στη διαδικασία της γραφής και των παραστάσεων, οπότε μου δημιουργήθηκε η επιθυμία να εξερευνήσω το είδος πιο καλά. Επίσης, εκείνη την περίοδο εργαζόμουν σε διαφημιστική εταιρία και συνειδητοποίησα ότι έκανα δύο πράγματα ασυμβίβαστα, οπότε αποφάσισα να αφοσιωθώ αποκλειστικά στην κωμωδία και να δω πού μπορώ να φτάσω.
Ποια είναι η προσωπική σας σχέση με την κωμωδία και πώς έχει εξελιχθεί μέσα στον χρόνο;
Η κωμωδία είναι ένας πολύ ζωντανός οργανισμός ακριβώς γιατί αυτά που μας κάνουν να γελάμε αλλάζουν με τα χρόνια και εμπλουτίζονται. Βασίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στο περιβάλλον μας και στον τρόπο με τον οποίο το ερμηνεύουμε, γεγονός που φυσικά αλλάζει από εποχή σε εποχή. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και οι κλασικές φόρμες κωμωδίας που λειτουργούν διαχρονικά, όμως και πάλι τις προσεγγίζουμε με βάση την εκάστοτε εποχή. Ένα καλό παράδειγμα αποτελεί ο Αριστοφάνης, ο οποίος ναι μεν θεωρείται κλασικός, αλλά κάθε φορά που ανεβαίνει μία κωμωδία του γίνεται μία προσπάθεια προσαρμογής – έστω και ανεπαίσθητη – έτσι ώστε το τελικό αποτέλεσμα να συνιστά μία πιο σύγχρονη εκδοχή. Για μένα, το stand up αποτελεί την πιο ζωντανή και ταχέως εξελίξιμη μορφή κωμωδίας, κυρίως διότι βασίζεται στην προσωπικότητα του κωμικού. Αυτός είναι που γράφει τα κείμενα, αυτός φιλτράρει την πραγματικότητα και αυτός τη μεταφέρει με αστείο τρόπο στους θεατές. Συνεπώς, το είδος εξελίσσεται τόσο μαζί με τον κωμικό, όσο και με βάση την εποχή. Επιπλέον, θεωρώ ότι είναι η πιο τολμηρή μορφή κωμωδίας, αφού δεν εξαιρεί κανένα θέμα και δεν χρειάζεται σκηνοθετικά ευρήματα, παρά μόνο καλά κείμενα τα οποία μεταφέρονται παντού. Στις μέρες μας υπάρχει τεράστια εξέλιξη στον χώρο, αφού πλέον μπορούμε και σατιρίζουμε βαριά ή δύσκολα θέματα που σίγουρα περνάνε μηνύματα, αλλά ταυτόχρονα κάνουν την καθημερινότητά μας λίγο πιο υποφερτή ή υπογραμμίζουν τις εύθυμες πλευρές της που συχνά μας διαφεύγουν.
Ποια στοιχεία πιστεύετε ότι χαρακτηρίζουν έναν καλό κωμικό;
Είναι πολύ υποκειμενικό και πραγματικά δεν υπάρχει ενιαίος κανόνας. Ίσως για εμένα καλός κωμικός είναι αυτός που ξεκινά με την προϋπόθεση ότι θέλει να βρίσκεται σταθερά σε ένα καλό επίπεδο από άποψη απόδοσης και θεματολογίας. Βέβαια, μου αρέσουν πάρα πολύ οι κωμικοί που, ενώ μιλάνε για θέματα της καθημερινότητας, μπορούν και τα παρουσιάζουν με έναν μοναδικό τρόπο φιλτράροντάς τα μέσα από ένα πολύ προσωπικό τους στοιχείο. Αν δώσεις έναν προσωπικό τόνο σε θέματα όπως ένα ραντεβού, μία συνέντευξη για δουλειά ή ένα ταξίδι, αυτόματα μετατρέπονται σε ιστορίες που όλοι θέλουν να ακούσουν και κερδίζεις το ενδιαφέρον του κοινού. Κάτι ακόμη που θεωρώ ότι χαρακτηρίζει έναν καλό κωμικό είναι η ενασχόληση με ζητήματα που επαναπροσδιορίζουν λιγάκι τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε την πραγματικότητα, ειδικά εάν δεν τα έχουμε αναλύσει σε αρκετά μεγάλο βαθμό. Συχνά οι άνθρωποι ακολουθούν δόγματα, δηλαδή γνωρίζουμε κάτι με έναν συγκεκριμένο τρόπο και δεν μπαίνουμε ποτέ στη διαδικασία να το δούμε διαφορετικά. Τότε είναι που έρχεται ένας κωμικός για να μας πει ότι ίσως να είναι λίγο διαφορετικά τα πράγματα απ’ ότι νομίζουμε, και φεύγοντας από μία παράσταση μπορεί και να σκεφτούμε ότι έχει δίκιο. Η κωμωδία προσφέρεται ιδιαίτερα για το σκοπό αυτό, ακριβώς επειδή είναι ένας φιλικός τρόπος να υπογραμμίσει κάποια θέματα μέσα από μία πολύ ενδιαφέρουσα διαδικασία. Τέλος, λατρεύω τους κωμικούς που κάνουν αριστουργηματικά observational comedy. Μου αρέσει πάρα πολύ να βλέπω στη σκηνή πράγματα που έχω ζήσει και να συνειδητοποιώ ότι, στη σύνθεση αυτού του γεγονότος, υπάρχει ένα παραπάνω κομμάτι το οποίο δεν γνώριζα μέχρι εκείνη τη στιγμή.
Στο παρελθόν, έχετε συνεργαστεί με πληθώρα Ελλήνων και Άγγλων κωμικών. Ποια σύμπραξη ήταν η πιο ξεχωριστή για εσάς;
Θα έλεγα ότι ξεχωρίζω ιδιαίτερα τη συνεργασία μου με τον Άγγλο κωμικό Alistair Barrie. Έχουμε δουλέψει μαζί τέσσερις φορές, οι τρεις εκ των οποίων ήταν στο πλαίσιο περιοδειών στην Ελλάδα. Μπορεί να μην είναι ένας διεθνούς φήμης κωμικός, αλλά έχει μία εκπληκτική εμπειρία, έχει παίξει σε πληθώρα χωρών και γενικότερα είναι ένας επαγγελματίας με φοβερά αντανακλαστικά. Γενικότερα, όλοι οι κωμικοί με τους οποίους έχω συνεργαστεί μπορούν και αποδίδουν τα μέγιστα σε όποιο χώρο κι αν κληθούν να παίξουν, και αυτό για μένα είναι ένα πολύ δυνατό μάθημα. Από εκεί και πέρα, πολλά χαρακτηριστικά που εξέλιξαν την κωμωδία μου στην αρχή – η οποία είναι και το πιο σημαντικό στάδιο – τα ανέπτυξα μέσα από συμπράξεις με Έλληνες κωμικούς. Είτε ήταν παλιότεροι, είτε νεότεροι από εμένα ή συνομήλικοί μου, το στοιχείο που μας ένωνε ήταν ότι δουλεύαμε επάνω στην ελληνική πραγματικότητα. Όμως, από τη στιγμή που θεώρησα ότι η κωμωδία μου άρχισε να αποδίδει όπως ήθελα, άρχισα να ψάχνω το κάτι παραπάνω. Έτσι λοιπόν μου ήρθε κάποια στιγμή η ιδέα της συνεργασίας με κωμικούς του εξωτερικού.
Πρόσφατα ξεκινήσατε να ασχολείστε και με το stand up comedy για παιδιά. Τι θεωρείτε ότι μπορεί να κερδίσει ένα παιδί και ο γονιός του από την επαφή τους με την κωμωδία;
Πρώτα απ’ όλα, δεν υπάρχουν πολλές κωμωδίες για παιδιά, και δεν εννοώ έργα με στοιχεία κωμωδίας, αλλά κείμενα ή ταινίες ή σειρές που είναι προσανατολισμένες ξεκάθαρα στο είδος αυτό. Είναι σημαντικό, διότι έρχονται σε επαφή με μία μορφή τέχνης η οποία είναι κοντά στη λογική τους, αφού τα παιδιά επικοινωνούν συχνά με αστεία. Όσον αφορά στους γονείς, νομίζω ότι είναι από τις λίγες φορές που δεν βαριούνται, και αυτό συμβαίνει γιατί δεν είναι μία παράσταση που μιλάει στα παιδιά με έναν διαφορετικό τρόπο απ’ ότι στους ενήλικες. Αντιθέτως, τους φέρνει πιο κοντά και βοηθά στο να συνειδητοποιήσουν και οι μεν και οι δε ότι έχουν περισσότερα κοινά απ’ ότι νομίζουν. Δεν αναφέρομαι μόνο στο πού μπορεί να ταιριάζουν μεταξύ τους, αλλά κυρίως στα παράλογα πράγματα που οι μεγάλοι μεταφέρουν στα παιδιά τους από τους δικούς τους γονείς και, εν τέλει, δεν έχουν κανένα νόημα. Πάνω απ’ όλα, όμως, η κωμωδία είναι ένας τρόπος για να εξηγήσεις κάποια πράγματα στα παιδιά χωρίς διδακτισμό και να τους δείξεις ότι είναι μία πολύ ενδιαφέρουσα γλώσσα επικοινωνίας. Τα αστεία και τα ανέκδοτα που ούτως ή άλλως ανταλλάσσουν στο σχολείο μπορούν να μετατραπούν σε μία ευρύτερη περιοχή επικοινωνίας την οποία αξίζει να διερευνήσουν παραπάνω.
Εκτός από τη δουλειά σας στο stand up, ασχολείστε με τη θεατρική γραφή, την τηλεόραση αλλά και την φιλανθρωπία. Ποιο είναι το στοιχείο που συνδέει όλες αυτές τις δραστηριότητές σας;
Ξεκάθαρα θα έλεγα ότι είναι το stand up, διότι από εκεί ξεκίνησαν όλα.
Υπάρχει πληθώρα νέων κωμικών που έχουν αναδειχθεί μέσα από τα social media και κυρίως μέσα από το YouTube. Πόσο διαφέρει ένα σκετσάκι στο κανάλι αυτό από μία live παράσταση;
Στην κωμωδία, το live και το βίντεο είναι δύο πολύ διαφορετικά πράγματα, έχουν μία άλλη γλώσσα. Όταν είσαι στο θέατρο, κρίνεσαι ανά λεπτό με βάση τα γέλια που παίρνεις. Αντιθέτως, το βίντεο έχει άλλους κώδικες και κανόνες, οπότε συνιστούν δύο διαφορετικά πράγματα που δεν μπορώ να συγκρίνω. Τώρα, κάποιος που έχει χτίσει μία εικόνα και ένα κοινό μέσα από τα social media δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να πετύχει σταδιακά και στο live αν ακολουθήσει την πορεία που απαιτείται για βρεθεί στη σκηνή και όλο αυτό να κρατήσει και να προχωρήσει σε βάθος χρόνου. Το αντίστροφο, όμως, είναι πιθανό να λειτουργήσει πιο γρήγορα. Αυτό εξηγείται διότι κάποιος που έχει ασχοληθεί εντατικά με τη live κωμωδία τόσο παίζοντας όσο και γράφοντας, γνωρίζει τον ρυθμό της κωμωδίας, και συνεπώς έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει πολύ πιο γρήγορα και πολύ πιο άρτια τη δουλειά του μέσα από ένα βίντεο ή όποιο άλλο μέσο.
Τελικά το χιούμορ είναι όντως άμυνα;
Σαν γενικό κανόνα, δεν συμφωνώ καθόλου με αυτόν τον ορισμό. Για μένα το χιούμορ είναι αρχικά ένας τρόπος για να ερμηνεύσεις τον κόσμο. Όταν σου έρχεται κάτι απότομα ή δυνατά, το χιούμορ σε βοηθά να το απαλύνεις, να του κόψεις λίγο την φόρα και την ταχύτητα. Σαφώς σε κάποιες περιπτώσεις αποτελεί άμυνα, αλλά δεν είναι το πρώτο πράγμα που ορίζουμε ως χιούμορ.
Μετά την ολοκλήρωση του «Τάιμινγκ», τι νέο ετοιμάζετε;
Με το «Τάιμινγκ» βρίσκομαι ακόμα στη διαδικασία της περιοδείας οπότε, σαν κύκλος ζωής, δεν έχει φτάσει ούτε καν στη μέση. Ωστόσο, έχω ήδη πολλά κείμενα που ετοιμάζω για την επόμενη παράστασή μου, η οποία θα είναι έτοιμη σε περίπου δύο χρόνια. Παράλληλα, ετοιμάζω συνεργασίες με αγγλόφωνους κωμικούς, συμμετοχές σε φεστιβάλ, αλλά και παιδικές παραστάσεις στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Για οτιδήποτε νεότερο, μπορείτε να επισκέπτεστε την ιστοσελίδα μου www.xatzi.gr και να ενημερώνεστε για μελλοντικές παραστάσεις!
Leave a Reply