Μετά από το οδοιπορικό της μέσα σε αχανείς και αρχέγονες ερήμους, η Αλεξάνδρα Μαράτη μεταμορφώνει τις εμπειρίες της σε καλλιτεχνικά έργα και τις μοιράζεται με το κοινό της Θεσσαλονίκης. Η πολυσχιδής εικαστικός μιλά στο Praximag για τη νέα ατομική της έκθεση DESERT NOW, η οποία έρχεται στην πόλη μας ως μέρος του παράλληλου προγράμματος του 67ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Μιλήστε μας για την πηγή έμπνευσης της έκθεσης DESERT NOW.
Η ταινία Sirat που είδα τέσσερις φορές με καθήλωσε. Την πρώτη φορά έκλαιγα με λυγμούς παρακολουθώντας την, όχι τόσο για το θέμα της απώλειας και τη λυπητερή έκβαση της πλοκής, όπου ο ανθρώπινος πόνος κατά τη γνώμη μου δραματοποιείται αποστασιοποιημένα. Πολύ περισσότερο με συνεπήρε η ατμόσφαιρα της ταινίας, ο συνδυασμός της ερημιάς του τοπίου με την κίνηση και έκφραση των προσώπων, με την trance διάθεση που υποβάλλει η ηχητική επένδυση. Η ταινία προκαλεί παρόμοια δόνηση με τη θέαση της πραγματικής ερήμου από κοντά. Την προσωπική μου περιπλάνηση στη Σαχάρα, ακούγοντας Anouar Brahem και στη Ναμίμπια με afrikaans songs.
Πώς συνδέεται η συγκεκριμένη έκθεση με παλαιότερες δημιουργίες σας;
Το στυλ στη ζωγραφική μου παραμένει χαρακτηριστικό κι αναγνωρίσιμο. Η ζωγραφική επιφάνεια απεικονίζει συχνά αχανή τοπία, μετέωρα σκόρπια αντικείμενα ή κτίρια που εισβάλλουν το ένα μέσα στο άλλο, διαμορφώνοντας μυστήρια περάσματα καλειδοσκοπικά κι αποκαλύπτοντας νέους χώρους, μέχρι εκεί που τους αντιλαμβάνεται η ματιά του παρατηρητή. Γεμίζω τον χώρο στην αρχή, μετά σβήνοντας και επιστρώνοντας με χρώμα, τον εκκενώνω. Ενίοτε διακρίνεται ένα μόνο όχημα. Η ερημιά μεταβάλλεται σε trance ομίχλη, σκόνη όπως και στο Σιράτ. “Εδώ έχει μόνο σκόνη” ψιθυρίζει ο Λουίς στην ταινία.
Με ποιους τρόπους πιστεύετε ότι σχετίζεται η εικαστική δημιουργία με τον κινηματογράφο; Ποια σημεία ενώνουν τις δύο μορφές τέχνης;
Και οι δύο μορφές τέχνης δημιουργούν και αναδημιουργούν εικόνες, ατμόσφαιρα, οπτική ψευδαίσθηση. Απλώνονται σε εικονικό χώρο, που εποικούν πρόσωπα, αντικείμενα, φυτά ή τίποτα. Η ζωγραφική αναπαράσταση, μια ακινητοποιημένη εικόνα, ανάλογα με τη χρήση των φωτοσκιάσεων και της φόρμας μπορεί να εκπέμπει την αίσθηση της κίνησης, της διάλυσης κι εξαΰλωσης… με αυτά τα δεδομένα αφηγούμαι φαντασιακές ιστορίες. Κοντινές σε κινηματογραφικά πλάνα.
Τι σημαίνει για εσάς “έρημος” και ποια η δύναμή της στην τέχνη σας;
Το πέρασμα από την έρημο ήταν και για μένα ένα είδος προβολής της εσωτερικής ερημιάς στον εξωτερικό περίγυρο. Μου εξάπτει ακόμα τη φαντασία, άγονη, αφιλόξενη, ξηρή, αρχέγονη γη… στη Ναμίμπια το φως την ημέρα αντανακλάται πάνω της σχηματίζοντας ροζ, ροδί, πορτοκαλί αποχρώσεις… έτσι σκέφτομαι την Αφρική ως έννοια αφηρημένη. Εντελώς μαγική στο σημείο που συναντά τον ωκεανό.
Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να παρουσιάσετε το DESERT NOW στην πόλη σας, τη Θεσσαλονίκη;
Θα μπορούσα να παρουσιάσω την έκθεση οπουδήποτε, αφού διένυσα μια περίοδο υπερδημιουργίας, καταιγισμού ιδεών σχετικά με τις ερήμους. Νυχθημερόν άκουγα το σάουνττρακ και διάβαζα συγγραφείς που ερωτοτροπούσαν με την ιδέα της ερήμου: Luis Leante, Abdulrazak Gurnah, Le Clézio… Mια πολύ ευτυχής συγκυρία όμως φέρνει τον αγαπημένο μου σκηνοθέτη της ταινίας Sirat, Oliver Laxe ως επίσημο προσκεκλημένο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου 2026 TiFF, στη Θεσσαλονίκη. Χαίρομαι αφάνταστα που συμπίπτει η άφιξη του με μια έκθεση εμπνευσμένη από την ταινία του και νιώθω πιο επίκαιρη από ποτέ!
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΚΘΕΣΗΣ
DESERT NOW – ατομική έκθεση της Αλεξάνδρας Μαράτη
Πού: Donopoulos International Fine Arts – Αγίας Θεοδώρας 3, Θεσσαλονίκη
Διάρκεια έκθεσης: έως 22 Νοεμβρίου 2026
Συνέντευξη στη Λία Κατσανά
