Η Θεσσαλονίκη έχει αποδείξει ξανά και ξανά πως είναι μια πόλη που ξέρει να… περιμένει.
Η βασανιστική αναμονή του λεωφορείου… θα μπορούσε να είναι σκηνή από το “Paris, Texas”, μια ωδή στην ατέρμονη ροή των δεικτών του ρολογιού, τη μοναξιά, την αναμονή, τη σιωπηλή περιπλάνηση. Η κάμερα αργή και ο ήχος από την κιθάρα του Ry Cooder να σπάει τη σιωπή.
Μα ξαφνικά, μια κόρνα, κι ύστερα άλλη μία, και άλλη μία, ένα κακόφωνο σονέτο από δαύτες, σε επαναφέρει στην πραγματικότητα. Η μαγεία του κινηματογραφικού σύμπαντος του Wenders εξαφανίζεται. Εδώ, στο παγκάκι της στάσης τα πράγματα είναι λιγότερο ποιητικά. Το μόνο κοινό είναι εκείνη η αίσθηση, ότι -παρόλο που κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι ο χρόνος τρέχει- σε αυτή τη μικρή κουκκίδα του χάρτη που έμελλε να ζεις, κάποιες φορές ο ίδιος αυτός χρόνος διαστέλλεται τόσο πολύ, που μια στιγμή μοιάζει να χωράει μια αιωνιότητα. Και όχι, δεν είναι για καλό.
Η Θεσσαλονίκη έχει αποδείξει ξανά και ξανά πως είναι μια πόλη που ξέρει να…περιμένει. Το γνωμικό «το καλό πράγμα αργεί» μοιάζει να είναι γαζωμένο στον αστικό ιστό της, το μάντρα που διαπερνά κάθε έκφανση της καθημερινότητάς της. Μόνο που κάποιες φορές λείπει το επίθετο. «Το πράγμα αργεί», μοιάζει πιο στοχευμένο, πιο ακριβές. Και όπου πράγμα, μπορεί καθένας να συμπληρώσει ό,τι κρίνει, ό,τι τον πονάει παραπάνω, ανάλογα με την ιστορία του.
Αργεί ας πούμε το λεωφορείο. Κανόνας. Ούτε τα εργαλεία τηλεματικής, ούτε οι έξυπνες στάσεις δεν μοιάζουν αρκετά να εξυγιάνουν αυτό το πολύπαθο δίκτυο των αστικών συγκοινωνιών. Οι άνθρωποι εξακολουθούν κάθε μέρα να περιμένουν και να περιμένουν το πολυπόθητο όχημα να φανεί στον ορίζοντα, ή έστω στον πίνακα της στάσης, και όταν πια τους κάνει τη χάρη, στοιβάζονται σαν παστές σαρδέλες, διεκδικώντας το δικό τους μερίδιο οξυγόνου, σε ένα ασφυκτικά γεμάτο λεωφορείο.
Βέβαια, τώρα πια έχουμε μετρό. Μπορεί να του πήρε κάμποσα χρονάκια παραπάνω, μπορεί να έπαιξε με τα νεύρα μας και να αποτέλεσε μια εξαιρετική ευκαιρία για ασκήσεις υπομονής, όμως τελικά τα κατάφερε. Κατέφτασε. Και σπεύσαμε όλοι, νέοι γέροι και παιδιά, να μπούμε στα πολυπόθητα βαγόνια και να πάμε από το ένα τέρμα στο άλλο, από τον Σταθμό στη Νέα Ελβετία και πίσω, σε 17 μόλις λεπτά (!), χωρίς λόγο και αιτία, έτσι απλά, γιατί επιτέλους μπορούσαμε. Καθώς όμως η πρώτη έξαψη καταλάγιασε, μετρημένοι είναι τελικά οι ευεργετημένοι που εξυπηρετούνται από αυτό. Τώρα η ζωή επιφυλάσσει νέους γύρους αναμονής για τους λιγότερο τυχερούς, μέχρι το θαυμαστό νέο μέσο να απλώσει τα μαγικά πλοκάμια του και σε άλλες λιγότερο δημοφιλείς γειτονιές.
Μα η αναμονή δεν τελειώνει εκεί, στα μέσα μαζικής μεταφοράς, αλλά απλώνεται σε όλες τις εκφάνσεις της …αστικής μεταφοράς. Να μιλήσουμε για τα ατέλειωτα μπλοκαρίσματα στον περιφερειακό, όπου ταλαίπωροι οδηγοί πετούν καθημερινά τόσο και τόσο από τον πολύτιμο χρόνο τους μέχρι να ολοκληρωθεί το περιβόητο flyover; Για τους ποταμούς από σίδερο και ατσάλι στην Τσιμισκή και την Εγνατία, τα μεσημέρια των καθημερινών και τα Σαββατόβραδα; Για τους ατέλειωτους κύκλους μέχρι να βρεθεί μια πολυπόθητη θέση πάρκινγκ στις μπουκωμένες ΙΧ οδούς του κέντρου;
Και εκείνο το Μητροπολιτικό Πάρκο Παύλου Μελά πότε επιτέλους θα ετοιμαστεί; Αυτό, για το οποίο, η τόσο στερημένη το πράσινο Δυτική Θεσσαλονίκη ανυπομονεί, μα η ημερομηνία παράδοσης όλο και ξεμακραίνει, σε ένα ατέλειωτο κυνήγι ενός νέου ανέφικτου deadline. Μήπως το ίδιο δεν συμβαίνει σε μικρότερη κλίμακα στις κατά τόπους γειτονιές; Η παιδική χαρά που κλείνει λόγω ακαταλληλότητας και ένας θεός ξέρει πότε θα ξαναλειτουργήσει, το υπό κατασκευή πεζοδρόμιο που σου θυμίζει πόσο δύσκολο είναι να είσαι πεζός σε αυτή την πόλη, οι ατέλειωτες αναμονές για ένα πολυπόθητο τετ α τετ με το τραπεζικό ATM, η δημόσια υπηρεσία όπου ο υπάλληλος «λείπει για λίγο» κι εσύ φυτρώνεις ρίζες στην καρέκλα της αναμονής.
Κι όμως, πίσω από όλη αυτή την κούραση, την καθυστέρηση, την ακινησία, κάτι σιωπηλό και κοινό μας ενώνει. Ένα βλέμμα συγκατάβασης ανάμεσα σε αγνώστους στη στάση, ένα χαμόγελο αυτοσαρκασμού όταν ο χρόνος, για άλλη μια φορά, μας ξεπερνά.
Ίσως τελικά αυτή να είναι η ουσία της περιβόητης «χαλαρότητας» της πόλης μας: όχι ραθυμία, αλλά επιβίωση. Ένας τρόπος να συμφιλιώνεσαι με τον χρόνο που δεν κυλά ποτέ όπως θες. Ένας μηχανισμός άμυνας, για να γελάς, να αντέχεις, να λες «έλα μωρέ, εδώ είναι Θεσσαλονίκη». Γιατί, όσο κι αν γκρινιάζουμε, μάθαμε πια να ζούμε μέσα στην αναμονή· να την μετουσιώνουμε σε ρυθμό, να την κάνουμε ταυτότητά μας. Και κάπως έτσι, ενώ όλα καθυστερούν, εμείς -εκπλήσσοντας καμιά φορά και τους ίδιους μας τους εαυτούς-συνεχίζουμε να προχωράμε.
ΓΡΑΦΕΙ: Μαρία Παντελίδου
Αναδημοσίευση από το εξαμηνιαίο free press περιοδικό του ΚΘΒΕ «ΠΡΑΞΗ» (ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2025 – ΑΝΟΙΞΗ 2026)
