Λίγες μέρες μετά την πρεμιέρα του πολυσυζητημένου “Lemon” στο Θέατρο Αυλαία, ο ηθοποιός και πιανίστας Μελαχρινός Βελέντζας, που ενσαρκώνει τον 1900, καθηλώνοντας το κοινό μαζί με τον Γιώργο Δρίβα, σε ένα χειμαρρώδες θέαμα 70 λεπτών, μίλησε στο Praximag για αυτό το συγκλονιστικό και κάθε φορά διαφορετικό θεατρικό ταξίδι.
Ένα ταξίδι που ισορροπεί ανάμεσα σε θάλασσα και στεριά, μέσα από την πανανθρώπινη και διαχρονική ιστορία του θρυλικού πιανίστα 1900. Μια μοναδική θεατρική εμπειρία που καθώς τη βιώνουμε, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τους προσωπικούς μας φόβους, εκείνους που συχνά κρατούν κι εμάς τους ίδιους παγιδευμένους στο καράβι που γεννηθήκαμε.
Μιλήστε μας για το θεατρικό πείραμα “Lemon” της ομάδας Experimento. Τι είναι αυτό που κάνει την παράσταση τόσο ξεχωριστή;
Από μικρός όταν πήγαινα θέατρο παρατηρούσα λεπτομέρειες που σχετίζονταν με αυτό που πολύ γενικά αποκαλείται ατμόσφαιρα. Η ατμόσφαιρα χτίζεται από την είσοδο του θεατή στο θέατρο και όχι όταν για παράδειγμα ξεκινά να μιλά ο ηθοποιός επί σκηνής. Οριακά θα έλεγα πως η ατμόσφαιρα του έργου ενυπάρχει και εκτός του θεάτρου. Είναι η αντίληψη που φέρουν οι θεατές για την παράσταση –ένα κάλεσμα σε όσους δεν την έχουν δει και ο απόηχος σε όσους την είδαν. Το Lemon είναι μία συνολική καλλιτεχνική πρόταση: αρχικά μία ιστορία που ταξιδεύει με πρωτότυπο τρόπο κυριολεκτικά και μεταφορικά ανάμεσα στη στεριά και τη θάλασσα. Μία παράσταση όπου ο θεατής καλείται να επιλέξει εάν θα αφήσει το κινητό του τηλέφωνο εκτός της θεατρικής αίθουσας (#theatroxwriskinito). Στο επίκεντρο όλων αυτών των καλλιτεχνικών πράξεων βρίσκεται ο χαρακτήρας μιας ανεξάρτητης παραγωγής. Γιατί κανείς δεν είναι ξεγραμμένος άμα έχει έτοιμη μια καλή ιστορία και κάποιον για να του τη διηγηθεί.
Ποιες είναι οι σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίσατε επί σκηνής, για να φέρετε σε πέρας αυτό το άκρως απαιτητικό κι όμως απόλυτα επιτυχημένο Two Men Show;
Μετατρέψαμε το μονόλογο του Baricco σε διαλογικό κείμενο (διασκευή: Γεωργία Τσαγκαράκη). Με τον Γιώργο (Δρίβα) λειτουργούμε ως ένα σώμα επί σκηνής ευρισκόμενοι σε αδιάκοπη κίνηση επί 70 λεπτά. Είναι μία πολύ απαιτητική παράσταση σωματικά και πνευματικά. Όλα πρέπει να είναι ‘τόσο όσο’ και αυτή η διαδικασία θα έλεγα πως είναι σα να ισορροπείς ανάμεσα στη στεριά και τη θάλασσα. Μία υπαρξιακή αιώρηση για εμάς και τους θεατές. Πρωταγωνιστής είναι η ίδια η ιστορία κι εμείς αγωγοί της. Όλο αυτό απαιτεί έναν διαρκή επαναπροσδιορισμό. Οι προκλήσεις είναι συνεχείς. Κάθε παράσταση είναι διαφορετική και απαιτεί επανεκκίνηση. Από το μηδέν ξεκινάς για να καταλήξεις πάλι εκεί. Στο έρημο τοπίο της ερμηνείας και της ενεργειακής επικοινωνίας με τους θεατές.
Τι γυρεύει ο 1900 στο 2020; Πόσο επίκαιρη είναι η ιστορία του σήμερα και γιατί;
Πιο επίκαιρος από ποτέ. Σε μία εποχή όπου ζούμε ανελεύθερα υπό το πρόσχημα των απεριόριστων επιλογών μας, αυτός ο χαρακτήρας προτείνει την αφαίρεση και τη λιτότητα. Τη μία και μοναδική επιλογή όπου μέσα σε αυτή μπορεί να γίνει απεριόριστος. Ο 1900 είναι -με διαφορετικό τρόπο, πιο ρομαντικό θα έλεγα- ένας οργουελικός ήρωας. Αντισυμβατικός. Δεν ταιριάζει στην εποχή μας.
Η παράσταση η ίδια μοιάζει με ένα πλοίο που ταξιδεύει, αγκυροβολώντας προσωρινά στα πιο απρόσμενα σκηνικά: σε καρνάγια, στο εγκαταλειμμένο κτίριο Μπάγκειον. Πώς επηρεάζει το τελικό αποτέλεσμα ο site-specific χαρακτήρας του όλου project;
Προσπάθησε ξανά. Απότυχε ξανά. Απότυχε καλύτερα. Η μπεκετική φιλοσοφία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι αυτού του ταξιδιού. Το θέατρο είναι θνησιγενής τέχνη και έχει να κάνει με το ‘εδώ και τώρα’. Πόσο μάλλον όταν ο σκηνικός χώρος αλλάζει κάθε φορά όπως συμβαίνει στην περίπτωση της δικής μας παράστασης. Το Lemon είναι μία εμπειρία που διαφοροποιείται από προορισμό σε προορισμό. Το τέλος της παράστασης είναι κάθε φορά διαφορετικό, καθώς πότε ο 1900 βουτά στη θάλασσα για να χαθεί στο βυθό της, πότε αιωρείται στο κέντρο μιας αίθουσας χορού (πχ Μπάγκειον), πότε θάβεται μέσα στο πιάνο-μήτρα της παράστασης. Πραγματοποιείται επί της ουσίας μία σκηνική προσαρμογή κι ένας διάλογος ανάμεσα στον τόπο και το έργο με μάρτυρες τους θεατές.
Γιατί Lemon κι όχι κάποιο άλλο όνομα;
Όταν ξεκίνησα αυτό το εγχείρημα πριν δύο χρόνια ήθελα να απομακρυνθούμε από την ταινία ‘Ο θρύλος του 1900’. Γιατί είχα το όραμα μιας καλλιτεχνικής πρότασης που θα ξεπερνούσε τα στενά όρια μιας παράστασης. Κάτι που ήξερα εξ αρχής πως θα μας δυσκολέψει πολύ καθώς ξεκινούσαμε μ’ ένα άγνωστο έργο, δύο άγνωστοι ηθοποιοί. Αν δώσει όμως κανείς χρόνο σε αυτό που κάνει, τότε έχει τη δυνατότητα να αρθρώσει το δικό του καλλιτεχνικό λόγο. Και να συναντήσει τους θεατές του. Με απλότητα και ειλικρίνεια. Χωρίς κορώνες. Μετά τις παραστάσεις στη Θεσσαλονίκη, θ’ αποκτήσω ένα βανάκι με το οποίο το πλήρωμα του Lemon θα αναβιώσει το παλιό μπουλούκι με σύγχρονους όρους: παραστάσεις σε μικρές πόλεις και χωριά. Πολιτιστική αποκέντρωση. Και όχι αρπαχτή. Το ταξίδι αυτό ανάμεσα στη στεριά και τη θάλασσα και κυρίως οι παραστάσεις μας σε μη αμιγώς θεατρικούς προορισμούς θ’ αποτυπωθούν σ’ ένα ντοκιμαντέρ με τίτλο ‘Θέατρο υπάρχει όπου υπάρχουν θεατές’. Έργο μέσα από το έργο. Lemon λοιπόν και όχι κάποιο άλλο όνομα, γιατί μιλάμε για ένα δέντρο με καρπούς σε ανομοιογενή σχήματα –πόσο φυσικό να είμαστε διαφορετικοί. Ο χρόνος θα μας επιτρέψει να δρέψουμε αυτούς τους καρπούς και να τους προσφέρουμε στους θεατές μας.
Τελικά πώς και γιατί αποφασίζει κανείς να κατεβεί από το πλοίο που γεννήθηκε; Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Προσωπικά μιλώντας, εμπιστεύομαι πάρα πολύ το ένστικτό μου στα πράγματα. Ακούω προσεκτικά και αφουγκράζομαι την πραγματικότητα εντός κι εκτός μου. Αυτό με κάνει να αποφασίζω το χρόνο και την κατεύθυνση της όποιας μετάβασης. Καθώς μεταβαίνω προς κάτι νέο συνειδητοποιώ τι αφήνω πίσω. Και νομίζω πως γενναίο δεν είναι να κατέβεις, αλλά τουλάχιστον να προσπαθήσεις με όλες σου τις δυνάμεις. Στη ζωή μου δε μ’ ενδιαφέρει το αποτέλεσμα. Αλλά η διαδικασία. Αυτό που σχηματικά ονομάζουμε ταξίδι περιλαμβάνει την αποβίβαση και την επιβίβαση από και προς το πλοίο που γεννηθήκαμε. Γιατί η πραγματικότητα του ταξιδιού δίνει χώρο στη φαντασία μας και την πραγματώνει.
Συνέντευξη στη Μαρία Παντελίδου
Leave a Reply