Η “Παύση” της Τώνιας Μισιαλή είναι μια γυναικεία ταινία. Δείχνει όλα αυτά που έζησαν γυναίκες πριν από εμάς, πολλά από όσα ζούνε γυναίκες δίπλα σε εμάς και κυρίως όλα εκείνα που δεν θέλουμε να ζει και να υπομένει καμιά από εμάς. Βγάζει αυτήν την αβάστακτη ασφυξία του αληθινού, την ανάγκη για απόδραση και αλλαγή, την επιθυμία για “παύση” – και μετά τι;
Η Κύπρια Τώνια Μισιαλή, βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο του 59ου Διεθνούς Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και μίλησε στο praximag. Για το μετά, το πριν και το τώρα:
-
Ας γνωριστούμε! Είσαι η Τώνια Μισιαλή, σκηνοθέτης του κινηματογράφου. Τι άλλο θα ήταν καλό να ξέρουμε για σένα στην αρχή της κουβέντας μας;
Γεννήθηκα στην Κύπρο και το έργο μου εστιάζει σε κοινωνικά θέματα και, κυρίως, σε θέματα που αφορούν τις γυναίκες. Είμαι μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου και απόφοιτη του Berlinale Talents. Οι ταινίες μου έχουν διαγωνιστεί σε πολλά διεθνή φεστιβάλ κινηματογράφου ανά το παγκόσμιο, όπως το Λοκάρνο, Κάρλοβι Βάρι, Στοκχόλμης, Καϊρου, Σαράγεβο, Palm Springs, Cork, Busan και έχουν λάβει βραβεία καλύτερης ταινίας και καλύτερου σκηνοθέτη.
-
Σκηνοθεσία. Τι σε οδήγησε εκεί; Πότε κατάλαβες ότι αυτό ήταν που ήθελες να κάνεις στη ζωή;
Ήμουν πάντα ονειροπόλα και δημιουργική, από μικρή. Η σκηνοθεσία προέκυψε από τη μεγάλη μου αγάπη για το σινεμά και τη φωτογραφία. Παρόλ´ αυτά ξεκίνησα με ξενοδοχειακές σπουδές γιατί ο κινηματογράφος και η σκηνοθεσία δεν ήταν κάτι το διαδεδομένο στην Κύπρο τότε και φοβόμουν να δοκιμάσω κάτι διαφορετικό. Φυσικά, στο πανεπιστήμιο κατέληξα να επιλέγω μαθήματα εκτός του κλάδου των ξενοδοχειακών. Έκανα φωτογραφία, video art και γράψιμο, έτσι κατάλαβα ότι έπρεπε να ακολουθήσω το ένστικτο και το πάθος μου. Τα παράτησα και σπούδασα αυτό που πραγματικά ήθελα. Τώρα έμαθα να μη φοβάμαι να κάνω κάτι το διαφορετικό.
- Πόσο γενναία απόφαση είναι να κάνεις κινηματογράφο σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Κύπρος;
Το να κάνεις σινεμά είναι ένα δύσκολο εγχείρημα, πόσο μάλλον άμα πρόκειται για την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία ενός σκηνοθέτη ή άμα αυτή η ταινία πρόκειται να παραχθεί στην Ελλάδα και την Κύπρο, όπου δεν υπάρχει μεγάλη οικονομική υποστήριξη από το κράτος. Όμως, δε θεωρώ ότι πρόκειται περί γενναιότητας. Όταν είσαι καλλιτέχνης και απλά θέλεις να δημιουργήσεις, δε σκέφτεσαι ποτέ πως ο δρόμος είναι δυσκολος, απλά ξεκινάς, βλέπεις μόνο μπροστά και κανείς δε σε σταματά.
-
Οι δουλειές σου έχουν ταξιδέψει σε φεστιβάλ και οθόνες του κόσμου και έχουν αποσπάσει εξαιρετικές κριτικές. Είναι η πρώτη φορά που ταινία σου προβάλλεται στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης;
Όχι. Η πρώτη μου μικρού μήκους DEAD END, έπαιξε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 2013 στο πρόγραμμα των βραβευμένων ταινιών από τη Δράμα. Είναι όμως η πρώτη φορά που αντιπροσωπεύω ταινία μου στη Θεσσαλονίκη.
-
Η “Παύση” είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία σου. Προηγήθηκαν δύο μικρού μήκους. Πώς αποφάσισες να κάνεις το… μεγάλο βήμα; Και κατά πόσο μεγαλώνουν οι απαιτήσεις και οι προκλήσεις, όσο μεγαλώνει η διάρκεια της ταινίας;
Νομίζω το να κάνεις μεγάλου μήκους μετά από 2-3 μικρού είναι κάτι που οι πιο πολλοί σκηνοθέτες θέλουν και επιδιώκουν. Πάντα ήθελα να κάνω μεγάλου μήκους. Για να μπορέσεις να πάρεις χρηματοδότηση για μεγάλου μήκους όμως πρέπει σίγουρα να έχεις κάνει μικρού. Η μεγάλου μήκους δε μπορώ να πω πως είναι πολύ πιο δύσκολη. Το θέμα είναι να μπορέσεις να κρατήσεις τον θεατή στο σινεμά για 90 λεπτά. Και να έχεις συναίσθηση του ρυθμού της ταινίας. Αυτό για μένα είναι το δυσκολότερο. Και φυσικά να βρεθούν τα χρήματα για την παραγωγή.
-
Η “Παύση” είναι σύμφωνα με τα λεγόμενά σου, μια “γυναικεία ιστορία, ιδωμένη μέσα από γυναικείο φακό, πίσω και μπροστά από την κάμερα”. Απευθύνεσαι με αυτή την έννοια περισσότερο στο γυναικείο κοινό;
Η ΠΑΥΣΗ ναι απευθύνεται περισσότερο στο γυναικείο κοινό, όμως στα Φεστιβάλ που έχουμε πάει μέχρι τώρα είχαμε πάρα πολλούς άντρες που παρακολούθησαν την ταινία και την εκτίμησαν.
-
Θα μπορούσε ποτέ ένας άνδρας να βρεθεί στη θέση της ηρωίδας; Να ταυτιστεί μαζί της;
Πιστεύω πως ένας άνδρας μπορεί σίγουρα να καταλάβει την κατάσταση της ηρωίδας και να ταξιδέψει στον κόσμο της. Αυτή ήταν άλλωστε η προθεσή μου.
-
Πάνε δεκαετίες που οι γυναίκες βγήκαν από το σπίτι, διεκδίκησαν ισότητα, κατέκτησαν δικαιώματα αυτοδιάθεσης. Υπό αυτή την έννοια μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων, ακόμη και γυναικών, θεωρεί ότι ο φεμινισμός στον δυτικό τουλάχιστον κόσμο είναι μια έννοια παρωχημένη και ανεπίκαιρη. Ποια είναι η δική σου τοποθέτηση;
Δεν θεωρώ ότι ο φεμινισμός είναι μια έννοια ανεπίκαιρη. Αντιθέτως, δεν θα μπορούσε να είναι πιο επίκαιρη από σήμερα με το κίνημα “Me too” και την εξέγερση των γυναικών να μιλήσουν επιτέλους για τα τόσο σοβαρά θέματα που της απασχολούσαν.
-
Η παύση είναι συνυφασμένη με το κενό, είναι η στιγμή, το μεσοδιάστημα που δεν συμβαίνει τίποτα. Είναι τότε που όλα μπορούν να συμβούν από την αρχή; Ίσως διαφορετικά; Πόσο αναγκαίες είναι οι παύσεις στη ζωή μας;
Μια παύση μας κάνει να σταματήσουμε για λίγο και να σκεφτούμε. Από μας εξαρτάται αν θα ξεκινήσουμε πάλι απ´την αρχή και με ποιο τρόπο. Είναι οι αποφάσεις που παίρνουμε. Μπορεί να είναι λανθασμένες, αλλά μπορούμε να ξανακάνουμε μια άλλη παύση… και ξανά και ξανά…
-
Πού σε βρίσκει κανείς όταν κάνεις… παύση από τα σκηνοθετικά σου δρώμενα; Τι άλλο σου αρέσει να κάνεις;
Παύση από το σινεμά δεν κάνω. Όταν όμως δεν σκηνοθετώ βλέπω ταινίες για να επιλέξω για το Φεστιβάλ Κινηματογραφικές Μέρες Κύπρος στο οποίο εργάζομαι ως Καλλιτεχνική διευθύντρια.
Συνέντευξη Μαρία Παντελίδου – Ελένη Ομήρου
Leave a Reply